Het nagelaten geloof

Het thema van de CLO Literatuurdag is ‘het nagelaten geloof’. Wat is de nalatenschap, de erfenis van het geloof in literatuur? En wat als je het geloof achter je laat of ‘nalaat’, blijft de nalatenschap ervan dan altijd aanwezig?

 

Lezingen Maarten van der Graaff en Els Florijn

Maarten Van der Graaff (1987) debuteerde in 2013 met Vluchtautogedichten. Deze bundel kreeg de C. Buddingh’-prijs. Dood werk, zijn tweede bundel, verscheen in 2015 en werd twee jaar later bekroond met de J.C. Bloem-poëzieprijs. Vorig jaar verscheen zijn debuutroman Wormen en engelen.
Els Florijn (1982) publiceerde diverse jeugdboeken. Haar romans zijn Laatste nacht (2003), Schaduw van de wolf (2006), Het meisje dat verdween (2010) en Rode papaver (2017). Met Het meisje dat verdween won ze de Publieksprijs Christelijk Boek. Ook werd het opgenomen in de CLO15, een canon van de christelijke literatuur. Recent schreef ze Zeeglas, het boekenweekgeschenk van de christelijke boekhandel.

 

Programma CLO Literatuurdag 2018

10.30 – 11.00 uur

ontvangst bij Driestar Educatief, Burgemeester Jamessingel 2, 2803 PD GOUDA

11.00 – 12.30 uur

plenaire programma met onder andere lezingen van Maarten van der Graaff en Els Florijn, poëzievoordracht, muziek van fluitist Kees Kramp en een forumgesprek over het thema

12.30 – 13.15 uur

pauze met lunch

13.15 – 14.00 uur

eerste workshopronde, inschrijven via opgaveformulier hieronder

14.00 – 14.15 uur

korte pauze / wisseltijd / uitloop

14.15 – 15.00 uur

tweede workshopronde, inschrijven via opgaveformulier hieronder

15.00 – 15.30 uur

pauze met koffie en thee

15.30 – 16.00 uur

uitreiking CLO Juryprijs

16.00 – 17.00 uur

borrel

 

Workshops

Hieronder volgen de beschrijvingen van de aangeboden workshops. U kunt twee workshops volgen, we vragen u echter drie workshops te kiezen. Uw derde keuze wordt ingezet voor het geval een van de eerste keuzes vervalt. U heeft de keuze uit de volgende workshops:

  1. Pieta van Beek over Anna Maria van Schuurman
  2. Els Florijn over een historische roman, hoe ga je te werk?
  3. Minileesclub over Engelen en wormen met de auteur Maarten van der Graaff
  4. Ype Viersen over Caputo
  5. Minileesclub over Mensen van licht en steen met de auteur Frans Willem Verbaas
  6. Minileesclub over Zoete zee met de auteur Arie Kok
  7. Rene van Loenen over poëzie
  8. Minileesclub over De erfenis van Adriaan met de auteur Johan Lock
  9. Liesbeth Goedbloed over Broeder Ezel
[A] Pieta van Beek over Anna Maria van Schuurman

Pieta van BeekOp allerlei manieren heeft Anna Maria van Schurman, de eerste vrouwelijke student in 1636, haar geloof nagelaten. In theologische verhandelingen, gedichten, liederen, brieven en kunstwerken. In veertien talen.

Tijdens de workshop maken jullie kennis met deze uitingen, maar gaan we ook zelf aan de slag met het ontsluiten van een tot nu toe al te onbekend gebleven werk…

[B] Els Florijn over een historische roman, hoe ga je te werk?

Els FlorijnEls Florijn zal in deze workshop laten zien hoe ze historisch materiaal verwerkt in haar romans. Hoe doe je research? Hoe ga je om met feit en fictie? In hoeverre mag je het verhaal naar je hand zetten?

[C] Minileesclub over Engelen en wormen* met de auteur Maarten van der Graaff

Maarten van de GraaffBram Kortewegs gereformeerde jeugd op Goeree-Overflakkee lijkt ver weg in het Utrecht waar hij studeert. Maar dan laat zijn vader zich dopen en wordt zijn vriend Paul dominee op het eiland. Wat vinden zij in het geloof? En waarom houdt Wilfried hem zo bezig, een oudere man die in een katholieke woongemeenschap leeft? Bram besluit op zoek te gaan naar antwoorden. Niet om af te rekenen met het geloof, maar juist om er dichterbij te komen.
Wormen en engelen is een eigentijdse zoektocht naar de betekenis van geloof, geschreven in het kraakheldere proza van een van de meest getalenteerde auteurs van nu.
* Voor het deelnemen aan deze workshop is het wenselijk dat u het boek gelezen hebt.

[D] Ype Viersen over Caputo: God zoeken is de glimlach van de wereld zoeken

Ype Viersen over CaputoLiteratuur waarin geloof een expliciete rol speelt, kom je tegenwoordig niet veel meer tegen. Maar schrijvers en dichters hebben het wel over thema’s die herkenbaar zijn voor het christelijk geloof. Verwondering en verbijstering over anderen en over jezelf, het zoeken naar een waarheid ‘waarover ik niets weet te zeggen’.
Voor de Amerikaanse godsdienstfilosoof John D. Caputo heeft poëzie de rol van ‘het blootleggen van dat andere gebied, de ruimte waar waaromvragen nooit gesteld worden’. Daarin werd hij geïnspireerd door het gedicht van de zeventiende-eeuwse mysticus Angelus Silesius:
De roos kent geen waarom; zij bloeit omdat zij bloeit;
zij denkt niet om zichzelf, vraagt niet of men haar ziet.

In het zoeken naar ‘het onvoorwaardelijke’ raakt de poëzie aan de theologie. Theologie heeft niet de taak God te beschrijven, maar moet ons gevoelig en ontvankelijk maken voor ‘the event’.

In de workshop komen drie vragen aan de orde:

  • Wat zijn de kerngedachten van Caputo’s theologie waarin ‘God doesn’t exist, but insists’?
  • Zoeken naar het ‘onvoorwaardelijke’ – het gedeelde speelveld van literatuur en theologie.
  • Een paar voorbeelden: waar komen we het tegen?

In 2017 verscheen van Caputo: Hopeloos hoopvol. Belijdenissen van een postmoderne pelgrim (uitg. Skandalon).
In Trouw van 27 oktober 2017 staat een interview met Caputo: “Jezus was niet geïnteresseerd in grote denksystemen”.

[E] Minileesclub over Mensen van licht en steen* met de auteur Frans Willem Verbaas

Frans Willem VerbaasEen nieuwe roman van Frans Willem Verbaas over een stad en zijn inwoners, waarin hilarische episodes en diepmenselijke verhalen een afwisselend spoor trekken door de naoorlogse tijd.

Vier vrienden ontmoeten elkaar gedurende een halve eeuw wekelijks op een bankje in de stad. Levien is een overtuigde socialist. De roomse Nard komt uit een ondernemersfamilie en wordt vastgoedhandelaar. De koppige protestant Gijs verovert de mooiste vrouw van de stad. En de vrijgezelle Evert verdient zijn brood als geschiedenisleraar. Tegen hoeveel veranderingen is hun vriendschap bestand?
* Voor het deelnemen aan deze workshop is het wenselijk dat u het boek gelezen hebt.

[F] Minileesclub over Zoete zee* met de auteur Arie Kok

Arie KokIn Zoete Zee schetst Arie Kok een intiem en rauw portret van een gemeenschap die strijdt tegen het water, tegen de plannen van ambtenaren en ingenieurs, en tegen een tanend geloof in de goddelijke voorzienigheid.
Als de kotter van de Bargter familie Boon op volle zee bijna vergaat, wijst vader Braam zijn jongste zoon Izak als schuldige aan. Ten onrechte, vindt Izak. Maar het vertrouwen is weg en zijn versie van het verhaal wordt op Bargt niet geloofd. Izak verlaat het voormalige eiland, breekt met de tradities en het geloof en gaat in een polderschuur wonen. In het seizoen vist hij op paling, de andere maanden schildert hij, olieverf op doek. Op Bargt komt hij alleen als de zon onder is en het niet anders kan.
Als Izak jaren later zijn moeder naar het verzorgingshuis moet brengen en het ouderlijk huis in de verkoop gaat, blijkt het verleden hem meer te achtervolgen dan hem lief is. In een ultieme poging om achter de waarheid van zijn leven te komen, probeert hij de erecode van het dorp te breken. Hij moet alle zeilen bijzetten om de krachten die daarbij loskomen in de hand te houden.
* Voor het deelnemen aan deze workshop is het wenselijk dat u het boek gelezen hebt.

[G] Rene van Loenen over poëzie

Rene van LoenenPraktische workshop over het schrijven van anekdotische poëzie. We portretteren een bijbels personage op een beslissend moment in zijn of haar leven. Na experimenten met het perspectief schrijven we een eerste tekst. In een tweede versie zoeken we naar mogelijkheden om de lezer te verrassen of even op het verkeerde been te zetten. Daarna beoefenen we de kunst van het weglaten. Ten slotte mogen we onszelf verrassen met het eindresultaat: heb ik dat geschreven?

[H] Minileesclub over De erfenis van Adriaan* met de auteur Johan Lock

Johan LockDe erfenis van Adriaan van Johan Lock is een krachtig geschreven familieverhaal dat iedereen zal raken. De roman is deels autobiografisch en gebaseerd op ware gebeurtenissen. Johan Lock heeft literair onderzoek gedaan naar het leven en het geloof. De erfenis van Adriaan is zijn debuut.
Een opmerking van zijn bijna volwassen zoon over het bestaan van God, zet Lock aan het denken over zijn verleden en het verleden van zijn ouders. In De erfenis van Adriaan onderzoekt Lock aan de hand van zijn alter ego Laurens hoe zijn ouders halverwege de jaren vijftig samen met vier andere echtparen een verbond aangingen met God en met elkaar: een verbond van onvoorwaardelijke trouw.
Johan Lock maakt ons deelgenoot van een groep mensen die zich zonder voorbehoud terugtrekken binnen de grenzen van hun overtuiging en alleen zelf niet in de gaten hebben dat ze op een catastrofe afstevenen. Het boek stelt actuele vragen over groepsvorming en isolement, verbondenheid en sociale controle.
* Voor het deelnemen aan deze workshop is het wenselijk dat u het boek gelezen hebt.

[I] Liesbeth Goedbloed over Broeder Ezel

Liesbeth GoedbloedBroeder Ezel van Liesbeth Goedbloed is een roman over Anna, die met een ezel de Italiaanse bergen intrekt om de dood van haar broertje te verwerken. Overnachten doet ze in een tentje in de wildernis. De ezel wordt haar trouwe metgezel. Maar wie leidt nu wie? En komt ze wel waar ze wil zijn? Hoe verder Anna loopt, hoe scherper het beeld wordt: van haar broertje in het water, als een gevallen engel. Lukt het haar om voor eens en voor altijd met het verleden af te rekenen?
Een verhaal over schuld en verzoening, verteld als een eigentijds sprookje.
Omdat dit boek pas in november verschijnt, zal er in deze workshop niet vanuit gegaan worden dat de deelnemers het boek gelezen hebben. Deze workshop wordt alleen in ronde 1 gegeven.

 

Inschrijfformulier

Schrijf u hieronder in voor de gewenste workshops. Deelname aan de CLO Literatuurdag 2018 bedraagt € 27,50. Voor Vrienden van het CLO, Abonnees van Liter en Studenten van de Driestar € 22,50. De prijs is per persoon.

De lunch, evenals koffie en thee, is ingegrepen.

Let op: U kunt twee workshops volgen, we vragen u echter drie workshops te kiezen. Uw derde keuze wordt ingezet voor het geval een van de eerste keuzes vervalt.

















Totaal