hanya yanagihara een klein leven

Levensveranderend? Als je het uit hebt, blijf je er dagenlang mee bezig. Dit boek is levensveranderend, mind changing. En vele andere superlatieven kwam ik tegen over Een klein leven van de Amerikaanse-Hawaïaanse Hanya Yanagihara. De plaatselijke boekhandel vulde er bij verschijning de hele etalage mee, terwijl niemand ooit van haar had gehoord. Er wordt bewust aangestuurd op een boekenhype, en dat moet je als kritische lezer wantrouwig maken. Maar eerst koos het boekenpanel van DWDD Een klein leven uit als boek van de maand mei.

Het verhaal draait om vier vrienden. Ze leven in New York, hebben gestudeerd en zijn succesvol als acteur, advocaat, kunstenaar en architect. Ze reizen dat het een lieve lust is, rijden mooie auto’s, hebben meerdere huizen en slagen er nauwelijks in om een gezinnetje op te bouwen. Die sfeer dus. Centrale figuur is Jude. Waar hij vandaan komt, wat zijn verleden is, niemand weet het, want hij vertelt het niet. Maar dat het erg was, dat word je als lezer al snel geopenbaard. Jude heeft een duistere kant, van misbruik en automutilatie. Hoe hij daarmee omgaat, is de dragende verhaallijn in het boek, die je ook door de maar liefst 750 pagina’s heen sleept. Steeds als je denkt dat je de ellende wel gehad hebt, doet Yanagihara er weer een schepje boven.

Toch had ik halverwege het verhaal de neiging om ermee te kappen. Waarom is dit boek niet 300 pagina’s dunner? Dat het zou het zoveel sterker hebben gemaakt. Het eindeloze gebabbel over het zoveelste etentje, de zoveelste obligate viering van Thanksgiving, de zoveelste verwikkeling in relaties van vrienden, terwijl het er voor het verhaal allemaal niet toe doet. Grote emoties worden benoemd, niet opgeroepen. Er wordt me ook te veel uitgelegd, te nadrukkelijk een meeslepend plot opgedrongen. Wat er straks gebeurt is nog veel erger dan wat je nu leest, lijkt Yanahigara steeds te willen zeggen.

Het slot van het verhaal is aangrijpend. Jude en zijn vrienden gaan je na ruim 700 pagina’s ook wel onder de huid zitten. In de strijd tegen de kwade machten die Jude gijzelen, weet de liefde van zijn vrienden maar niet te winnen. Als je je al lezend aan dit boek hebt uitgeleverd, dan is het voorstelbaar dat het boek je lang bijblijft. Maar met literaire kwaliteit heeft dat weinig van doen.

Hanya Yanagihara: Een klein leven, Uitgeverij Nieuw Amsterdam, 752 blz., € 24,99

Recensie door: Arie Kok, Studio Momik